In memoriam Marieke

Marieke in 2024 tijdens de Eifelsteig van Aken naar Trier

Door de vriendschap tussen mijn dochter en haar dochter, heb ik Marieke, jaren terug, zo nu en dan kort ontmoet. Ze vertelde mij een keer, dat ze, net als ik, een wandelaar was en eerder het hele Pieterpad had gelopen. We zouden een keer samen kunnen gaan wandelen, stelde ze voor. Ze liet ook weten dat het haar stille wens was om ooit wandelend in Rome aan te komen.

Van samen wandelen kwam het echter pas in februari 2023, enige tijd na haar diagnose. Ze vroeg mij of ik zin had een etappe met haar te lopen op het Trekvogelpad. Tijdens die eerste wandeling klikte het wel tussen ons. Er volgden zowaar meerdere etappes en uiteindelijk hebben we in de periode tot begin 2024 op dat pad samen zo’n 15 etappes gelopen, vaak meerdere dagen aaneen. En daarna ging het gewoon verder

  • In 2024: de Eifelsteig, 16 dagen van Aken naar Trier
  • In 2025: de Dutch Mountain Trail, 6 dagen van Vaals naar Maastricht
  • het Kloosterpad, 5 dagen van Den Bosch naar Nijmegen
  • het vervolg op de Eifelsteig, 16 dagen van Trier, door Luxemburg heen, naar Nancy in Frankrijk
  • en tenslotte, dit jaar nog, in april 2026: de Mittelweg, de laatste gezamenlijke trail, 16 dagen vanaf Pforzheim dwars door het heuvelachtige Zwarte Woud naar de Zwitserse grens.

In al die jaren gingen op de achtergrond de immuno- en chemo behandelingen die Marieke onderging gewoon door. Ze vertelde me, dat de artsen elke keer weer verbaast waren, dat ze het allemaal aankon. Het was voor mij ook een wonder. Ze was duidelijk, zoals mijn dochter ooit in een gedicht voor haar schreef, een ‘sterke vrouw’ en ze had zeker sterke benen.

Tussen de wandelreizen door zagen we elkaar eigenlijk nooit. Ik maakte geen deel uit van Marieke’s drukke sociale leven. Contact tussen ons was er pas als er weer reisplannen waren en er hotels geboekt moesten worden. We waren wandelmaten en slechts de wandeltijd was ‘onze’ tijd. De gouden formule voor onze trektochten was:

  1. we zijn wandelvrienden, geen stel;
  2. voldoende privacy; altijd 2 hotelkamers;
  3. vooral in stilte lopen; het hier en nu beleven; zo min mogelijk praten onderweg; uit je hoofd;
  4. wandelen in je eigen tempo en stijl; zij luisterde soms naar muziek en ik observeerde de vogels;
  5. altijd samen vertrekken en aankomen en dan bier;
  6. dineren en nabeschouwen;
  7. en bij alles: vrijblijvendheid; geen verwachtingen van en naar elkaar.

Op de route wandelden we dus meestal niet samen, maar we bleven wel in elkaars buurt. Na de wandeling werd alles besproken: wat heb jij gezien?, wat hield je bezig?, hoe ging het lopen? Maar ook de muziek, die zo belangrijk in het leven voor haar was, en de filosofie kwamen natuurlijk aan de orde, als mede de kinderen, de relaties, de liefde, het lichaam, de zorgen, de ‘gevoelige’ onderwerpen, het verleden, de veranderende wereld, de toekomst met al zijn vraagtekens en natuurlijk het mysterie van leven en dood en wat daarna komt. We filosofeerden er vrij en vrolijk op los en maakte zelfs ruimte voor spirituele dimensies die in de moderne wetenschap niet meer serieus worden genomen. So what?, concludeerden we, het gevoel heeft zijn eigen universum, net als de muziek. Alles kon besproken en gezegd worden en zonder oordeel. Wat mij vooral in haar beviel was haar autonomie en eigenwijsheid. Geen afhankelijkheid dus. Ze verlangde niets van mij en ik niet van haar. Het liep gewoon vanzelf. We liepen onze eigen trial, maar wel samen, behulpzaam, gelijkwaardig en in goed overleg. Walking apart/together, noemden we dat. Zo bouwden we in vier jaar een rijke vriendschap op.

Soms waren de etappes zwaar en avontuurlijk in verband met hoogteverschillen, afzettingen, ver afgelegen hotels, steile paden, slecht weer of onbegaanbaar gebied. Marieke klaagde nooit, ondanks alles. Ze was moediger dan ik, altijd positief, altijd optimistisch, was niet bang voor het onbekende en maakte heel makkelijk contact met andere mensen. Ze voelde zich wandelend als een vis in het water. Wel was ze op de laatste reis sneller vermoeid. Ik ging twijfelen of de tocht over de Alpen niet een te zware uitdaging voor ons zou worden.

Het liefst wilde ze na aankomst bij de Zwitserse grens direct doorlopen naar Rome. Het ging haar daarbij niet om een plek of gebouw in die stad, maar om het onderweg zijn naar een zelf gekozen doel, ver weg van de dagelijkse beslommeringen, van ziekenhuizen, van verwachtingen en verantwoordelijkheden. Rome stond symbool voor een ‘verbeeld verlangen’ om de bekende wereld, met al zijn mooie en nare dingen, zo nu en dan even achter haar te laten, helemaal bij zichzelf te komen om onbelemmerd in vrijheid haar eigen kompas te kunnen volgen.

Want dát is het geheim van wandelen: elke stap is een stap in een nieuwe wereld, met nieuwe mogelijkheden; voor haar was elke stap een stap op weg naar gezondheid en overwinning van de ziekte die haar achtervolgde. Zo voelde ze dat. Het gaf haar hoop en kracht. In het wandelen toonde zich haar wil en strijd om te leven. Jij wordt 90 zei ik soms, wat ze prachtig vond. Jammer genoeg is het niet zover gekomen.

Ik ben blij dat ik onlangs in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis nog even 1,5 uur samen met haar kon zijn. We hoefden eigenlijk nauwelijks nog wat te zeggen. De vriendschap, het vertrouwen en de dankbaarheid naar elkaar vulden de ruimte. Dat is blijvend. Op elke wandeltocht die ik zal maken, zal zij innerlijk meereizen en mocht ik nog eens wandelend in Rome aankomen, dan zal ik in de St Pieter een kaars voor haar aansteken.

Marieke, dank voor de mooie reiservaringen, voor je vriendschap en het vertrouwen; het ga je goed!

(Toespraak op 13-11-2026 ivm overlijden Marieke, Dudokzaal Westerveld)

De aquarel die ik eind 2025 voor haar schilderde ‘Aankomst in Rome’

16 comments

  1. Tijd

    Tijd – het is vreemd, het is vreemd mooi ook
    nooit te zullen weten wat het is

    en toch, hoeveel van wat er in ons leeft is ouder
    dan wij, hoeveel daarvan zal ons overleven

    zoals een pasgeboren kind kijkt alsof het kijkt
    naar iets in zichzelf, iets ziet daar
    wat het meekreeg

    zoals Rembrandt kijkt op de laatste portretten
    van zichzelf alsof hij ziet waar hij heengaat
    een verte voorbij onze ogen

    het is vreemd maar ook vreemd mooi te bedenken
    dat ooit niemand meer zal weten
    dat we hebben geleefd

    te bedenken hoe nu we leven, hoe hier
    maar ook hoe niets ons leven zou zijn zonder
    de echo’s van de onbekende diepten in ons hoofd

    niet de tijd gaat voorbij, maar jij, en ik
    buiten onze gedachte is geen tijd

    we stonden deze zomer op de rand van een dal
    om ons heen alleen wind

    Rutger Kopland (1934-2012)

  2. Prachtig, Menno.

    Ik liet voorgaand gedicht achter, omdat daarin, net als uit jouw blog, universaliteit spreekt. En een diep respect voor het ongekende….

  3. Dat heb je weer heel mooi beschreven. Gecondoleerd en heel veel sterkte. En zoals je ook schrijft, tijdens elke wandeltocht is ze bij je, in hoofd en hart.

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.